Kinh nghiệm du lịch Pù Luông

• Tháng 9 hoặc 10: Đây là khoảng thời gian lý tưởng nhất vì lúc này, tất cả các cánh đồng và những thửa ruộng bậc thang đều khoác lên chiếc áo vàng.

• Nếu không đến Pù Luông vào những “thời điểm vàng” như trên, thì bạn cũng có thể đến đây vào bất cứ mùa nào trong năm để thư giãn cùng không gian mát mẻ, quanh năm sương mù bao phủ ở một số bản vùng cao.

Hướng dẫn đi tới Pù Luông

Pù Luông cách Hà Nội khoảng 4 tiếng di chuyển đường bộ. Phía bắc và đông bắc của Pù Luông giáp các huyện Mai Châu, Tân Lạc và Lạc Sơn của tỉnh Hòa Bình. Du khách có thể tới Pù Luông bằng xe máy và ôtô cá nhân. Không có các tuyến xe khách trực tiếp tới Pù Luông nên nếu các bạn muốn sử dụng phương tiện công cộng để tới đây khá là vất vả.

Từ Hà Nội đi theo hướng quốc lộ 6 qua Mai Châu, Hòa Bình rồi theo quốc lộ 15C đến Co Lương, Đông Điểng là tới Pù Luông hoặc theo đường Hồ Chí Minh, qua Cúc Phương, rồi Cẩm Thủy sau đó theo hướng cửa khẩu quốc tế Na Mèo. Nếu từ TP Thanh Hóa, du khách cũng chạy đường mòn Hồ Chí Minh.

Khi về từ Pù Luông các bạn đi theo QL15C và QL217 về suối cá thần Cẩm Lương, từ đây chạy men theo đường Hồ Chí Minh về đến ngã tư Xuân Mai (QL6) về lại Hà Nội. Lúc về nếu có thời gian hoặc các bạn có thể kết hợp thêm hẳn 1 ngày để khám phá Cúc Phương.

Lưu trú ở Pù Luông

Pù Luông hiện giờ có khá nhiều resort với view đẹp, tiện ích vô cùng đầy đủ (Ảnh: Phan Tuấn)

Vì Pù Luông chưa quá phát triển về du lịch nên việc lo lắng về chỗ ở và khách sạn của du khách khi đến Pù Luông là không thể tránh khỏi. Hầu như các du khách đến đây đều lựa chọn homestay là nơi ở vì mức giá và chất lượng khá ổn định, phù hợp.

Chơi gì khi đến Pù Luông

Bản Kho Mường

Kho Mường là địa điểm mà hầu hết các bạn vào Pù Luông đều ghé qua (Ảnh sưu tầm)

Từ thị trấn Cành Nàng của huyện Bá Thước đi theo hướng Tây Bắc vòng quanh chân núi vào đến bản Kho Mường, xã Thành Sơn ước chừng gần 30 cây số. Đường vào Kho Mường là những cung ngoằn nghèo khúc khuỷu vì đang xây dựng dở dang. Một bên là vách núi, một bên là vực sâu với những thửa ruộng bậc thang vàng óng, những cánh rừng ngút ngàn.

Đây là nơi sinh sống của 60 hộ dân, chủ yếu là người dân tộc Thái trắng, với 230 nhân khẩu. Bản nằm sâu trong vùng lõi của khu bảo tồn thiên nhiên Quốc gia Pù Luông, cách biệt với các bản làng khác trong vùng, ít chịu ảnh hưởng từ tác động của con người nên vẫn giữ được cảnh đẹp hoang sơ.

Nhìn từ trên cao xuống, Kho Mường hiện ra với vẻ đẹp hút hồn, những ngôi nhà sàn nằm sát dưới chân núi bên những ruộng lúa, nương ngô, nương sắn. Bao quanh bản là một màu xanh bạt ngàn của núi rừng. Đến với Kho Mường, du khách có thể chiêm ngưỡng cảnh sắc thiên nhiên, trải nghiệm, tìm hiểu nét văn hóa, phong tục tập quán của người dân tộc Thái, hòa mình vào cuộc sống dân dã, thưởng thức những món ăn truyền thống đậm đà hương vị núi rừng.

Hang Kho Mường

Hang Dơi Kho Mường cũng rộng và đẹp kém gì hệ thống hang động Quảng Bình (Ảnh sưu tầm)

Một điểm nhấn quan trọng của Bản Kho Mường chính là Hang Kho Mường hay còn gọi là Hang Dơi – hang động bí hiểm bị bỏ quên giữa vùng đấy còn yên ngủ. Lối vào hang là con đường đất cheo leo được cây rừng phủ kín. Từ ngoài vào, Hang Dơi chỉ tầm hơn 100m nhưng lòng hang rộng tới hơn 2.5 km, với rất nhiều ngóc ngách ăn sâu vào lòng đất. Làm nên Hang Kho Mường là những khối đá vôi sừng sững, có lẽ tuổi đời phải hàng triệu năm.

Càng đi sâu vào trong hang, du khách sẽ được phóng tầm mắt chiêm ngưỡng những khối đá, nhũ đá với những hình thù kì lạ như hình người, hình cây, mãnh thú… đủ các màu sắc khác nhau, mờ mờ ảo ảo, tất cả hiện lên vô cùng sống động và đặc sắc.

Bản Đôn (Xã Thành Lâm)

Bản Đôn, chủ yếu là đồng bào dân tộc Thái sinh sống (Ảnh: Phan Tuấn)

Khoảng 2 năm trở lại đây, khách du lịch trong và ngoài nước đến với bản Đôn ngày một nhiều. Đây là một bản nằm ở trung tâm của khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông. Nếu bạn đến Pù Luông vào dịp giữa tháng 5 và đầu tháng 6 hoặc giữa tháng 9 và tháng 10 mùa lúa chín bạn sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của những cánh đồng lúa bậc thang nơi đây.

Bản Son – Bá – Mười

Son Bá Mười là 3 bản vùng cao của xã Lũng Cao (Ảnh: Phan Tuấn)

Cách trung tâm thành phố Thanh Hóa khoảng 130km về phía Bắc, khu Cao Sơn hay còn được biết đến với các bản Son – Bá – Mười nằm tại độ cao chừng 1200m so với mực nước biển. Đây là 3 bản vùng cao của xã Lũng Cao. Nơi này cách trung tâm thành phố khoảng 130 km về phía Tây Bắc và được ví như một Sapa thu nhỏ vì khí hậu mát mẻ, ôn hòa quanh năm, nhiệt độ từ 18-22 độ.

Đặc biệt, nơi đây còn lưu giữ được nhiều tập tục của người Thái cổ, nhà sàn còn giữ nguyên dấu ấn truyền thống, thể hiện rõ nét đặc thù chưa bị ảnh hưởng bởi những kiến trúc hiện đại từ bên ngoài pha tạp vào.

Bản Hiêu

Vẻ đẹp yên bình của bản Hiêu (Ảnh sưu tầm)

Bản Hiêu và Thác Hiêu thuộc xã Cổ Lũng, huyện Bá Thước, Thanh Hóa. Đến Pù Luông mùa lúa chín, bạn sẽ ngỡ ngàng với con đường dài 25 km từ thị trấn Cành Nàng đến Bản Hiêu bởi hai bên đường là những cánh đồng ruộng bậc thang nằm hai bên bờ suối. Qua khỏi cầu treo bằng gỗ là vào bản. Cả khúc suối tính từ đầu bản đến cuối bản chỉ chừng gần cây số nhưng có tới 5 thác nước, thác nào cũng đẹp và chẳng thác nào giống thác nào.

Dễ dàng bắt gặp những guồng nước của người dân bản như thế (Ảnh sưu tầm)

Thác Muốn nằm ở độ cao 500 m so với mực nước biển, khởi đầu từ làng Muốn, len lỏi qua cánh rừng già và thấp dần độ cao, đem dòng nước mát lành quanh năm tưới cho cây cối, vạn vật xung quanh. Thác Muốn mùa nào cũng đẹp, nhưng vào mùa xuân, mùa hè và cuối thu sẽ đẹp hơn, khi ấy dòng thác hiền hòa, không có những cơn lũ đục ngầu, nước dâng cuồn cuộn. Thác có tới 43 thác nước lớn nhỏ, cao thấp khác nhau. Ngoài ra, còn có 3 hang động đó là hang Mộng, hang Bụt và hang Bến Bai.

Thác Muốn cách Phố Đoàn khoảng hơn 20km, các bạn có thể tìm địa điểm này trên Google Maps nhưng nhớ ghi rõ Thác Muốn Điền Quang Bá Thước để phân biệt với một thác khác cùng tên và cùng huyện.

Chợ phiên Phố Đoàn

Chợ phiên Phố Đoàn nhìn từ trên cao (Ảnh sưu tầm)

Chợ phiên Phố Đoàn cách trung tâm TP Thanh Hóa gần 150 km (về phía Tây Bắc). Đây là nơi giao thương hàng hóa và gặp gỡ của đồng bào các dân tộc Kinh, Mường, Thái của các xã quanh vùng cùng người dân ở các huyện Tân Lạc, Lạc Sơn… tỉnh Hòa Bình.

Khu chợ tọa lạc tại xã Lũng Niêm, huyện Bá Thước chỉ tổ chức vào sáng thứ 5 và chủ nhật hàng tuần, mỗi buổi chỉ vỏn vẹn từ 6 giờ sáng đến 11 giờ trưa. Tại đây bày bán đủ các loại hàng hóa từ truyền thống tới hiện đại như: rau rừng, thổ cẩm, quả cam, rượu cần, cua ốc, chuột rừng… 

Đỉnh núi Pù Luông

Mất khoảng 6-8 tiếng trong điều kiện thời tiết tốt để có thể lên đến đỉnh (Ảnh: Ngô Huy Hòa)

Theo tiếng Thái, Pù Luông nghĩa là đỉnh núi cao nhất trong vùng, thực tế đỉnh cao 1700m. Đứng ở lối vào Bản Đôn (xã Thành Lâm), cũng dễ dàng thấy được đỉnh Pù Luông cao chót vót, được phủ một màu xanh mướt. Khi đứng ở đỉnh núi, bạn có thể phóng tầm mắt ra xa, ngắm nhìn khung cảnh thiên nhiên xinh đẹp. Xung quanh mây trắng lững lờ trôi, bạn cứ như lạc vào chốn bồng lai tiên cảnh. Đây là một trong những đỉnh núi mà dân trekking ở Việt Nam thường chọn để chinh phục.

Ăn gì ở Pù Luông

Không chỉ mang đậm bản sắc độc đáo riêng, Pù Luông còn được yêu thích bởi đồ ăn, ẩm thực, cũng rất đa dạng và đặc trưng. Ẩm thực Pù Luông sẽ mang những đặc trưng rõ nét của ẩm thực Thái với các món nướng, món đồ, với các loại gia vị mang nhiều hương vị núi rừng.

Lợn cỏ nướng

Lợn cỏ hay hay lợn cắp nách là vật nuôi đặc sản của người Mường (Ảnh sưu tầm)

Lợn cỏ hay lợn cắp nách là vật nuôi đặc sản của người Mường. Để giữ được độ ngọt của thịt phải rửa sạch con lợn trước khi mổ lấy phần nội tạng, sau đó, phần thịt không rửa lại với nước. Thịt được pha thành từng miếng, cùng lòng, dồi đem hấp trên bếp củi, phần xương đem nấu với nõn chuối rừng. Thịt ba chỉ thái chỉ, ướp hành, nước mắm rồi quấn lá bưởi bên ngoài, kẹp vào thanh tre nướng trên than hồng. Lá bưởi quện vào thịt, dưới sức nóng của than, thịt săn vàng, toả mùi thơm.

Gà đồi

Gà chạy bộ, món đặc sản thường gặp ở vùng cao (Ảnh sưu tầm)

Gà được người dân nuôi thả tự nhiên, chạy rông và ăn thóc nên thịt gà ở Pù Luông sẽ rất thơm và ngọt. Nếu bạn đi du lịch Pù Luông mà bỏ qua các món từ thịt gà đồi thì bạn sẽ phải hối tiếc đấy. Vì thịt của chúng ngon hơn thịt gà thường và chỉ có một số vùng mới có, trong đó có Pù Luông.

Vịt Cổ Lũng

Đặc sản Pù Luông, vịt Cổ Lũng (Ảnh sưu tầm)

Vịt quay Cổ Lũng bản Hiêu là món đặc sản nổi tiếng của người Thái ở bản Hiêu. Sau khi được sơ chế sạch sẽ, vịt sẽ được tẩm ướp ngũ vị hương và đem nướng trên than hoa (than lửa). Khi chín, vịt có màu nâu đỏ và có vị béo ngậy. Bạn có thể ăn cùng với nước chấm được làm từ gan vịt nghiền nhỏ với muối và hạt mắc khén.

Điểm hấp dẫn của giống vịt này là xương nhỏ, thịt chắc, nạc. Vịt ở đây được nuôi thả trên các khe suối, kiếm ăn tự nhiên trong nguồn nước chảy từ núi đá, nên thịt có vị thơm ngon nức tiếng gần xa.

Cá nướng

Cá được rửa sạch rồi tẩm ướp riêng theo công thức của người dân địa phương (Ảnh sưu tầm)

Cá suối nướng ở đây mang đậm hương vị của miền núi cao, cá được tẩm ướp bằng các loại nguyên liệu có sẵn ở núi rừng: mắc khén, rau thơm rừng, ớt, sả,… trộn với muối. Cá suối nướng hấp dẫn khách du lịch không chỉ màu sắc bắt mắt mà còn nhờ hương thơm đặc trưng của gia vị miền núi. Thưởng thức cá suối nướng chấm muối ớt ăn cùng với xôi ngũ sắc, rượu nếp nương thì bạn khó mà quên món ăn dân dã này.

Măng đắng

Măng đắng là một món ăn khá lạ với nhiều du khách khi đến Pù Luông (Ảnh sưu tầm)

Măng đắng có vị đắng, người không ăn quen sẽ rất khó ăn. Tuy nhiên, chính vị rất lạ này lại được rất nhiều người ưa thích bởi sự hoang dã, tự nhiên của loại măng đắng này. Cây măng đắng được trồng ở nhiều nơi ở trên các vùng miền núi và núi cao Tây Bắc. Đây là giống măng có vị đắng bùi, đưa vào miệng còn nhăn mặt nhưng chỉ cần nhai một lúc sẽ cảm nhận được vị ngọt bùi của măng.

Cơm lam

Cơm lam của ở Pù Luông có vị ngon đặc biệt (Ảnh sưu tầm)

Cơm lam của ở Pù Luông có vị ngon đặc biệt bởi dùng loại gạo nương có hạt to, mẩy, trắng và có mùi thơm, một món ăn rất giản dị mang hương vị đặc trưng của núi rừng. Cơm lam Pù Luông là món ăn không thể không thử khi khám phá ẩm thực Pù Luông, cơm lam được chế biến từ gạo mới, vừa thơm, vừa dẻo được nấu trong ống tre rừng.

Rượu cần

Người Thái ở Pù Luông còn có món rượu cần cay nồng là đặc sản không thể thiếu trong mỗi bữa cơm đậm nghĩa tình. Rượu cần được làm từ men sắn và nước suối nên hương vị rất đậm đà và đặc biệt, vị cay cay ngọt ngọt khiến người uống say lúc nào không biết.

Lịch trình du lịch Pù Luông

Pù Luông là một điểm rất đáng để các bạn sắp xếp thời gian, đến và thưởng ngoạn (Ảnh sưu tầm)

Ngày 1: Hà Nội – Mai Châu – Pù Luông

Từ Hà Nội các bạn đi theo QL6 qua TP Hòa Bình lên Mai Châu, nếu thích các bạn có thể ở lại Mai Châu chơi 1 ngày rồi hôm sau tiếp tục hành trình. Nếu không ở lại Mai Châu, các bạn đi tiếp QL15 theo hướng đi ngã 3 Co Lương, đến đây sẽ đi dọc theo sông Mã một đoạn rồi rẽ vào QL15C, thẳng QL15C này các bạn đi trong lõi của khu bảo tồn Pù Luông

Từ Hà Nội đi Pù Luông theo đường này vào khoảng chừng 200km, nên đi từ sớm để đến khoảng chiều tối sẽ vào tới Pù Luông là vừa.

Ngày 2: Khám phá Pù Luông

Sáng dậy sớm đi khám phá một vài địa điểm quanh Pù Luông như Hang Kho Mường, khám phá văn hóa người Thái. Từ Kho Mường đi xuống Phố Đoàn, nếu đi đúng dịp chợ phiên thì ghé vào tham quan chợ rồi tiếp tục đi Thác Hiêu, đi 3 bản Son – Bá – Mười rồi đi thẳng sang Lũng Vân (Hòa Bình) ngắm mây. Từ Lũng Vân quay ra QL 6 để về Hà Nội.

Một lựa chọn khác cho ngày 2, các bạn bỏ qua Lũng Vân và quay lại đi suối cá thần Cẩm Lương, theo đường mòn Hồ Chí Minh về Hà Nội. Lịch trình này chừng khoảng 180km sẽ đi qua Vườn quốc gia Cúc Phương nên nếu có thời gian có thể dành thêm 1 ngày ở lại chơi Cúc Phương trước khi về Hà Nội.

Xem thêm: Kinh nghiệm du lịch Thanh Hóa

Xem thêm: Đặc sản làm quà và các món ăn ngon ở Thanh Hóa