Kinh nghiệm du lịch Tây Nghệ An

Nghệ An, vùng đất của di sản và những nhân tài, từ lâu đã nổi tiếng với tiềm năng du lịch phong phú. Thông thường, du lịch Nghệ An thường gắn liền với Cửa Lò và Khu di tích Kim Liên. Tuy nhiên, những năm gần đây, du lịch phía Tây Nghệ An đã bùng nổ mạnh mẽ. Xu hướng tìm kiếm những điểm đến mới, xa hơn từ trung tâm, nơi có không gian sinh thái, gần gũi với thiên nhiên và khám phá giá trị văn hóa truyền thống đang ngày càng được du khách ưa chuộng. Miền Tây Nghệ An, với sự phong phú về cảnh quan và văn hóa, đang trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai khao khát trải nghiệm và khám phá. Hãy cùng RuudNguyen.com khám phá vùng này nhé.

Giới thiệu về miền Tây Nghệ An

Vẻ đẹp của vùng Tây Nghệ An (Ảnh sưu tầm)

Tây Nghệ An, với các huyện Thanh Chương, Anh Sơn, Con Cuông, Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Tân Kỳ, Nghĩa Đàn và Thị xã Thái Hoà, trung tâm là Quế Phong và Quỳ Châu, là khu vực nổi bật của Tây Bắc Nghệ An.

Khu vực này nổi tiếng với Vườn quốc gia Pù Mát cùng hai khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, Pù Huống, tất cả đều được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới. Được biết đến với đa dạng sinh học, bao gồm nhiều loài động thực vật đặc hữu ghi trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới, khu vực này vẫn giữ được nét hoang sơ, nguyên sơ đặc trưng.

Miền Tây Nghệ An, nơi có sự đa dạng văn hóa từ 6 dân tộc anh em sinh sống từ lâu đời, chứa đựng nhiều di tích lịch sử, văn hóa và là kho tàng của phong tục, dân ca, dân vũ, nghề thủ công truyền thống, ẩm thực và kiến trúc nhà sàn, đều mang đậm bản sắc văn hóa độc đáo. Đây là cơ sở cho sự phát triển của du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và du lịch mạo hiểm.

Tây Nghệ An là bao gồm 2 Vườn quốc gia nên có sự phân bổ sinh học rất đa dạng (Ảnh sưu tầm)

Miền Tây Nghệ An, với sự hùng vĩ và hoang sơ tự nhiên, đang trở thành điểm đến ngày càng thu hút khách du lịch, đặc biệt là sau sự cố môi trường biển ở miền Trung. Đến với miền Tây Nghệ An, du khách có cơ hội khám phá cuộc sống của người dân tộc Thái, hòa mình vào thiên nhiên và tận hưởng nét đẹp văn hóa qua điệu Lăm, các lễ hội truyền thống đầy màu sắc.

Nên du lịch Tây Nghệ An vào thời gian nào?

Mùa đông cũng là thời điểm vùng rừng núi Tây Nghệ An rất hấp dẫn (Ảnh sưu tầm)

Do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, mùa đông và mùa hè ở Nghệ An mang lại những thách thức không nhỏ. Vì vậy, thời gian lý tưởng nhất để khám phá Nghệ An là mùa xuân (từ tháng 2 đến tháng 4) và mùa thu (từ tháng 10 đến tháng 12).

Trong khoảng thời gian này, theo chia sẻ từ các du khách yêu thích đi phượt, bạn sẽ được trải nghiệm và ngắm nhìn vẻ đẹp mê hồn của cánh đồng hoa hướng dương vàng rực hoặc làn nước biển trong xanh, mát rượi.

Hướng dẫn đi tới Tây Nghệ An

Sử dụng xe cá nhân mang lại sự linh hoạt và tự do trong việc di chuyển khám phá mọi ngóc ngách của Tây Nghệ An. Trong trường hợp không có xe cá nhân, bước đầu tiên là đến trung tâm tỉnh Nghệ An, thành phố Vinh. Từ Vinh, bạn có thể lựa chọn phương tiện phù hợp với lịch trình cá nhân để tiếp tục hành trình khám phá Tây Nghệ An.

Phương tiện đường bộ

Về phương tiện đường bộ, Nghệ An sở hữu mạng lưới giao thông đường bộ thuận lợi với Quốc lộ 1A dọc theo Bắc – Nam, nối các huyện ven biển và thành phố Vinh, cùng 132 km của đường Hồ Chí Minh đi qua các huyện miền núi. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho du khách sử dụng xe cá nhân di chuyển đến mọi địa điểm du lịch ở Tây Nghệ An.

Nếu dùng phương tiện công cộng, bạn có thể đến Vinh sau đó chọn xe buýt địa phương hoặc xe khách nội tỉnh để đến các huyện ở Tây Nghệ An, tùy thuộc vào địa điểm bạn muốn khám phá.

Phương tiện đường sắt

Tàu hỏa dừng tại ga Vinh, Nghệ An (Ảnh sưu tầm)

Ga Vinh là điểm dừng chính trên tuyến đường sắt Bắc – Nam, khiến việc di chuyển bằng tàu hỏa đến Nghệ An trở thành một sự lựa chọn thuận lợi. Dù giá vé tàu hỏa có thể cao hơn so với đi ô tô, nhưng đối với các gia đình có trẻ em, tàu hỏa mang lại sự thoải mái và thuận tiện hơn.

Từ Hà Nội đến Vinh, các chuyến tàu khởi hành từ ga Hà Nội mất khoảng 6 giờ. Du khách có thể chọn các chuyến tàu Thống Nhất, cũng như tàu đi Đà Nẵng, tàu đi Quảng Bình. Các chuyến tàu như SE5, SE7, và SE11 là lựa chọn tốt nhất vì chúng rời Hà Nội vào buổi sáng và đến Vinh vào đầu giờ chiều, thích hợp cho việc du lịch.

Đối với hành trình từ Sài Gòn đến Vinh, thời gian di chuyển trung bình là từ 25-30 giờ tùy theo từng chuyến tàu. Mọi chuyến tàu Thống Nhất từ Sài Gòn đều dừng lại tại ga Vinh. Khi chọn tàu hỏa làm phương tiện đi du lịch đến Nghệ An, chuyến tàu SE6, SE8, và SE12 là lựa chọn lý tưởng, vì chúng đến Nghệ An vào ban ngày, làm cho chuyến đi du lịch trở nên thuận tiện hơn.

Phương tiện đường không

Sân bay quốc tế Vinh (Ảnh sưu tầm)

Sân bay Vinh, cách ga Vinh khoảng 5 km, đã được nâng cấp lên sân bay Quốc tế, cho phép tiếp nhận máy bay lớn, hiện đại, và mở rộng các tuyến bay quốc tế trong khu vực. Hiện nay, từ Sài Gòn cùng với Đà Nẵng, Buôn Ma Thuột, Nha Trang, Pleiku có các chuyến bay thẳng đến Vinh. Các hãng hàng không khác nhau khai thác các chặng này, với 3 hãng hàng không lớn tại Việt Nam đều cung cấp dịch vụ bay từ Sài Gòn đến Vinh. Đối với Hà Nội, ít người chọn đi du lịch Nghệ An bằng máy bay do chi phí tương đối cao và khoảng cách không quá xa.

Đi lại ở Nghệ An

Xe buýt

Có khá nhiều tuyến xe buýt ở Nghệ An để các bạn có thể đi đến một số điểm du lịch trong tỉnh (Ảnh sưu tầm)

Nghệ An quản lý một mạng lưới xe buýt gồm 18 tuyến, vận hành bởi gần 300 phương tiện, đảm bảo hoạt động ổn định với hơn 1.254 lượt xe mỗi ngày. Tần suất của các chuyến xe rơi vào khoảng từ 15 đến 60 phút một chuyến, tùy thuộc vào tuyến đường cụ thể. Điều này cho phép du khách có thể tiện lợi sử dụng dịch vụ xe buýt để tiếp cận nhiều điểm du lịch nổi tiếng ở Nghệ An, tùy theo lộ trình du lịch của mình để chọn lựa tuyến xe buýt phù hợp.

Xe máy

Để khám phá Tây Nghệ An một cách linh hoạt và tự do nhất, việc sử dụng xe máy là lựa chọn tối ưu. Bạn có thể mang theo xe máy của mình từ Hà Nội bằng cách sử dụng dịch vụ gửi xe qua tàu hỏa hoặc ô tô, hoặc bạn cũng có thể chọn thuê xe máy ngay tại Nghệ An.

Lưu trú ở Tây Nghệ An

Du lịch bằng hình thức homestay tại Nghệ An, đặc biệt ở các huyện thuộc khu vực Tây tỉnh, ngày càng thu hút sự quan tâm của du khách. Miền Tây Nghệ An nổi bật với văn hóa đặc trưng, cảnh quan thiên nhiên hữu tình cùng với sự thân thiện, mến khách của người dân địa phương, tạo nên một điểm đến lý tưởng cho du khách trong và ngoài nước.

Các địa điểm hấp dẫn ở Tây Nghệ An

Đồi hoa Hướng Dương

Cánh đồng hoa hướng dương ở Nghĩa Đàn, Nghệ An (Ảnh sưu tầm)

Cánh đồng hoa hướng dương rộng lớn 100 ha tại nông trường 19/5, thuộc xã Nghĩa Sơn, huyện Nghĩa Đàn, là điểm thu hút du khách với vẻ đẹp rực rỡ. Các bông hoa hướng dương ở đây đã được điều chỉnh phát triển ở kích thước vừa phải, không quá cao, giúp du khách dễ dàng chiêm ngưỡng và chụp ảnh mà không cần sử dụng thang. Tuy nhiên, nếu muốn nhìn ngắm cảnh quan bao quát toàn bộ cánh đồng, bạn có thể thuê thang với giá khoảng 30k một giờ.

Đồi hoa Tam Giác Mạch

Xuất phát từ Hà Giang, hiện những đồi hoa tam giác mạch đã được trồng ở khắp mọi nơi trên cả nước (Ảnh sưu tầm)

Khởi nguồn từ Hà Giang, giờ đây loài hoa tam giác mạch đã lan tỏa khắp Việt Nam. Nổi bật giữa những cánh đồng hoa hướng dương, vườn hoa tam giác mạch tại Nghệ An nhanh chóng trở thành điểm đến mới, thu hút sự chú ý của đông đảo du khách.

Quế Phong

Thác 7 tầng

Một đoạn trong 7 tầng của thác (Ảnh sưu tầm)

Nằm ẩn mình tại cuối bản Hủa Mương, trong trái tim của Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, thác 7 tầng tự hào là một trong những dải thác hùng vĩ nhất Nghệ An. Dải thác kéo dài 7km, bao gồm 7 tầng nước chính và hàng nghìn tầng thác nhỏ, từ đó có tên là thác 7 tầng.

Sự kỳ diệu của thác 7 tầng không chỉ nằm ở nguồn gốc từ Lào, chảy qua khu rừng nguyên sinh của Pù Hoạt, mà còn ở vẻ đẹp mê hoặc của nó, khi mỗi tầng thác như một nốt nhạc vang trong bản giao hưởng thiên nhiên. Cùng với rừng nguyên sinh bao quanh, thác 7 tầng đang được kỳ vọng sẽ trở thành khu du lịch sinh thái hàng đầu, dưới sự đề xuất của Ban quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt.

Thác Xao Va

Thác Xao Va rất nổi tiếng ở Nghệ An (Ảnh sưu tầm)

Thác Xao Va, một kiệt tác thiên nhiên hùng vĩ, là điểm đến không thể bỏ qua cho du khách khi khám phá miền Tây Nghệ An. Được mệnh danh là một trong những thắng cảnh đẹp nhất Nghệ An, thác Xao Va nằm yên bình trong khu vực đệm của Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, không chỉ là điểm thu hút khách du lịch mà còn là nơi quan trọng gìn giữ sự phong phú về sinh học và môi trường tại khu vực này.

Quỳ Châu

Hang Bua

Bên trong hang Bua (Ảnh sưu tầm)

Hang Bua, hay còn gọi là Thẩm Bua trong tiếng Thái, có nghĩa là Hang Sen, tọa lạc tại bản Na Nhàng, còn được biết đến là thôn Hồng Tiến, thuộc xã Châu Tiến, Quỳ Châu. Nằm ẩn mình trong lòng núi đá vôi của dãy Phà Én, Hang Bua là một di sản thiên nhiên, mang đậm dấu ấn lịch sử và truyền thuyết. Lễ hội Hang Bua, tổ chức sau Rằm tháng Giêng hàng năm, là một phần của văn hóa lâu đời tại đây, dù chưa có tài liệu nào xác định chính xác thời điểm bắt đầu.

Hang Thẩm Ồm

Lối vào hang Thẩm Ồm (Ảnh sưu tầm)

Hang Thẩm Ồm, nằm tại xã Châu Thuận, Quỳ Châu, là một trong những hang động đẹp, do thiên nhiên tạo hóa với sự đa dạng về hình thái. Hang này tọa lạc ở độ cao 15m, có cửa hướng Đông Bắc, với trầm tích dính chặt vào vách.

Được nhận diện là di chỉ khảo cổ vào năm 1975 và đã tiến hành khai quật, phát hiện ra ba răng người cùng nhiều hoá thạch xương răng động vật và một công cụ đá thạch anh, chế tạo theo kỹ thuật clactonien. Các di vật này được định niên đại khoảng 200,000 năm trước, chứng minh rằng người Thẩm Ồm là một trong những bằng chứng sớm nhất của sự hiện diện người hiện đại tại Việt Nam.

Hang Thẩm Ồm cùng với Hang Bua ở xã Châu Tiến, không xa đó, đặc biệt là trong bối cảnh Lễ hội Hang Bua được tổ chức hàng năm sau Rằm tháng Giêng, cùng nhau tạo nên một tuyến du lịch vô cùng thu hút, nhất là với những ai mê mẩn khảo cổ học và di tích lịch sử.

Tân Kỳ

Thác Hồng Sơn

Thác Hồng Sơn (Ảnh sưu tầm)

Thác Hồng Sơn, tọa lạc tại thị trấn Lạt, Tân Kỳ, sở hữu độ cao ấn tượng khoảng 152m, chia thành 4 bậc đá thoai thoải chồng lên nhau tạo nên vẻ đẹp hùng vĩ. Đặc biệt vào những ngày hè, ánh nắng mặt trời chiếu qua dòng nước tạo nên một bức tranh thiên nhiên lung linh, huyền ảo trên những tảng đá hoa cương. Nơi đây, du khách có cơ hội tắm mình dưới làn nước mát, trong lành, hòa mình vào vẻ đẹp của thiên nhiên kỳ vĩ, thoát khỏi bộn bề lo toan cuộc sống.

Thác Vình

Thác Vình, nằm ẩn mình tại xóm Xuân Tiến, xã Giai Xuân, Tân Kỳ, cách trung tâm thị trấn khoảng 20 km, là điểm đến thu hút bởi vẻ đẹp hoang sơ và kỳ vĩ. Nguồn gốc của thác là từ nhiều dòng nước nhỏ từ trên cao tuôn đổ xuống, tạo nên cảnh tượng tung bọt trắng xóa giữa khung cảnh núi rừng nguyên sơ.

Thác Vình có hình dáng giống như những ruộng bậc thang với đá xếp chồng lên nhau theo từng tầng, tạo nên một khung cảnh hùng vĩ và tráng lệ, mỗi tầng thác là một bức tranh thiên nhiên huyền ảo, mời gọi du khách khám phá và chiêm ngưỡng.

Đảo chè Thanh Chương

Đảo chè Thanh Chương nhìn từ trên cao (Ảnh sưu tầm)

Những đồi chè ở Thanh Chương không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn vẽ nên bức tranh thơ mộng cho quê hương xứ Nghệ. Nơi đây thu hút du khách bởi bầu không khí trong lành và sắc xanh quyến rũ của những tán chè. Đặc biệt, các ốc đảo chè ở Cầu Cau, dưới bầu trời hè, hiện lên với vẻ đẹp mênh mông của màu xanh biếc.

Để khám phá vẻ đẹp này, du khách có thể sử dụng thuyền hoặc xuồng máy. Một chuyến tham quan có thể chở tối đa bốn khách, với giá từ 100.000 đến 150.000 đồng cho mỗi buổi, bao gồm cả phao cứu hộ an toàn.

Thác Mưa

Thác Mưa ở Thanh Chương (Ảnh sưu tầm)

Thác Mưa nằm ẩn mình cách đường mòn Hồ Chí Minh khoảng 25 km, trên một dãy núi cao tại bản Chà Luôn, xã Ngọc Lâm, huyện Thanh Chương, đổ xuống từ thượng nguồn suối Vàng. Đường tới thác không hề dễ dàng; sau khi di chuyển bằng ô tô hoặc xe máy từ đường Hồ Chí Minh qua khoảng 20 km, du khách sẽ cần phải đỗ xe ở lề rừng và tiếp tục hành trình bộ dọc theo con suối, vượt qua những tảng đá trơn trượt dài hơn 1 km mới có thể đặt chân tới thác Mưa.

Con Cuông

Con Cuông là địa phương tiên phong trong việc phát triển du lịch cộng đồng tại Nghệ An, kết hợp hài hòa giữa việc bảo tồn văn hóa dân tộc và thúc đẩy kinh tế. Hiện nay, Con Cuông đã xây dựng thành công 4 mô hình du lịch cộng đồng bao gồm Bản Nưa và Bản Nà Pha ở xã Yên Khê, Bản Khe Rạn tại xã Bồng Khê, và Bản Xiềng ở xã Môn Sơn. Sự phát triển nhanh chóng của du lịch cộng đồng ở Con Cuông đã thu hút sự quan tâm của đông đảo du khách, từ trong nước đến quốc tế, đến thăm và khám phá vùng đất này, đầy rẫy những điều thú vị và độc đáo.

Suối nước Mọc (Tạ Bó)

Suối nước Mọc hay còn gọi là suối Tạ Bó ở Con Cuông (Ảnh sưu tầm)

Suối Mọc, còn được biết với tên gọi Tạ Bó bởi người Thái ở xã Yên Khê, Con Cuông, là một dòng suối đặc biệt với nước chảy quanh năm. Tại nguồn suối, nước tạo thành hồ bơi tự nhiên, mang lại cảm giác mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông. Theo truyền thuyết, Ngọc Hoàng từng tạo nên suối này để các tiên nữ giáng trần từ động Đào Nguyên (xã Bồng Khê – Con Cuông) có thể tắm gội và duy trì vẻ đẹp tinh khiết trước khi tiếp kiến các bậc hiền nhân, quân tử.

Thác Khe Kèm

 

Thường người dân chỉ đến Thác Kèm vào buổi trưa bởi nước ở thác lúc nào cũng rất lạnh (Ảnh sưu tầm)

Thác Khe Kèm, nằm ẩn mình tại xã Lục Dạ, Con Cuông, có lối tiếp cận khá thuận tiện. Đến đây, du khách chỉ cần làm thủ tục đơn giản tại chốt kiểm lâm để đăng ký thông tin và nhận những hướng dẫn cần thiết. Điều này đảm bảo an toàn cho mọi người khi khám phá khu vực. Mặc dù dịch vụ du lịch tại Thác Khe Kèm còn khiêm tốn, không gian yên bình và nguyên sơ của thác mang lại trải nghiệm đặc biệt cho những ai yêu thích sự thám hiểm và muốn tận hưởng vẻ đẹp tự nhiên một cách trọn vẹn.

Vườn Quốc gia Pù Mát

Cổng vào Vườn Quốc gia Pù Mát (Ảnh sưu tầm)

Tọa lạc trên sườn Đông của Trường Sơn, kéo dài qua ba huyện Con Cuông, Anh Sơn, và Tương Dương thuộc tỉnh Nghệ An, Vườn Quốc gia Pù Mát được chính thức thành lập vào năm 2002. Với tổng diện tích 194.000 ha, bao gồm 94.000 ha là khu bảo tồn nghiêm ngặt và 100.000 ha khu vực đệm, Pù Mát mang trong mình một sức sống nguyên sơ và hùng vĩ.

“Pù” theo ngôn ngữ của người Thái có nghĩa là núi, và Pù Mát, nghĩa là ngọn núi cao nhất, với đỉnh cao 1.841 m, đã trở thành biểu tượng và tên gọi của Vườn Quốc gia. Nơi đây là một thiên đường sinh học, nơi du khách có thể thưởng lãm vẻ đẹp của hàng ngàn loại thực vật từ cổ thụ đến rêu, địa y và các loại dây leo, cùng sự đa dạng của động vật quý hiếm, tất cả tạo nên một bức tranh thiên nhiên đầy màu sắc và sức sống.

Rừng săng lẻ

Khu rừng săng lẻ (Ảnh sưu tầm)

Tại xã Tam Đình, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An, một khu rừng nguyên sinh săng lẻ bao la trải rộng hơn 70 ha, nằm bên Quốc lộ 7, là cầu nối giữa Nghệ An và quốc gia bạn Lào. Khu rừng này là nhà của hàng nghìn cây săng lẻ với chiều cao từ 30 đến 40m, mỗi cây đều chứa đựng lịch sử hàng trăm năm, tạo nên một bức tranh thiên nhiên đầy huyền bí và kỳ vĩ.

Cửa khẩu Nậm Cắn

Nậm Cắn là cửa khẩu được dân du lịch bụi Việt Nam lựa chọn để xuất cảnh qua Lào (Ảnh sưu tầm)

Cửa khẩu Nậm Cắn, nằm ở làng Tiền Tiêu, xã Nậm Cắn, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An, là cửa khẩu quốc tế giữa Việt Nam và Lào, đối diện với cửa khẩu Namkan của Lào. Con đường từ Nậm Cắn đến tỉnh lỵ Xiengkhuang vượt qua cảnh quan hùng vĩ và hiểm trở, đem lại trải nghiệm du lịch mạo hiểm đầy thách thức nhưng cũng không kém phần thú vị, nơi mà vẻ đẹp hoang sơ của thiên nhiên và bản sắc văn hóa địa phương được bảo tồn và tôn vinh.

Cổng trời Mường Lống

Cổng trời Mường Lống (Ảnh sưu tầm)

Mường Lống, thường được mệnh danh là “Sa Pa của xứ Nghệ,” trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai đam mê du lịch khám phá, mong muốn tận hưởng vẻ đẹp mây trời và tìm hiểu văn hóa độc đáo của vùng cao. Đây là một điểm phượt còn khá mới mẻ, nơi du khách không chỉ bị thu hút bởi sự hiền hòa, thân thiện của người dân mà còn bởi cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ. Địa hình núi cao đa dạng tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động ngoại ô như leo núi, cắm trại và trekking qua các bản làng, mang lại những trải nghiệm khó quên cho du khách.

Đỉnh Pu Xai Lai Len

Với độ cao 2700m, đây được ví như một Tà Xùa thu nhỏ ở Nghệ An (Ảnh sưu tầm)

Đỉnh Pu Xai Lai Leng, vươn lên tại độ cao 2.700m, làm nổi bật mình giữa những tầng mây trắng mềm mại, thường được so sánh như là Tà Xùa của miền Tây Nghệ An. Nằm trong dãy Trường Sơn Bắc, đỉnh này không chỉ cao ngất ngưởng mà còn định vị trên lãnh thổ biên giới giữa Việt Nam và Lào. Pu Xai Lai Leng, một phần không thể tách rời của “xương sống” Trường Sơn – bán đảo Đông Dương, dễ dàng được ví như một “đốt xương” đầy huyền thoại.

Các món ăn ngon ở Tây Nghệ An

Trứng kiến Tây Nghệ An

Trứng kiến là một món ăn ưa thích của đồng bào vùng cao (Ảnh sưu tầm)

Vào mỗi năm, khi tháng 3 và tháng 4 về, là lúc trứng kiến đạt đến độ to và nhiều nhất, đánh dấu mùa săn trứng kiến rộn ràng của đồng bào miền Tây xứ Nghệ, biến nó thành một đặc sản độc đáo của vùng.

Trứng kiến không chỉ được biết đến qua món xào với dưa chuột mà còn được sáng tạo thành nhiều món ăn đa dạng khác như cuốn lá chuối nướng, canh măng chua nấu trứng kiến, hay lam trong ống nứa,… Đặc sản trứng kiến này được yêu thích không chỉ bởi người dân ở miền núi mà còn cả bởi người dân ở miền xuôi.

Khi thưởng thức, trứng kiến mang lại cảm giác đặc biệt khi vỡ lép bép trong miệng, tỏa ra hương thơm nhẹ nhàng cùng với vị thanh ngọt, béo ngậy, tạo nên trải nghiệm ẩm thực khó quên.

Chà Uốm

Tại các khu rừng tự nhiên của huyện miền núi phía Tây Nghệ An, cây chà uốm được người Thái coi trọng không chỉ vì giá trị gỗ dùng để xây dựng nhà cửa và làm chất đốt mà còn vì quả của nó. Khi mùa thu đến, quả cây chà uốm chín rơi xuống đất, người Thái sẽ thu gom chúng về để chế biến thành các món ăn đặc sắc. Quả chà uốm, với hình dạng tròn và vỏ ngoài cứng, yêu cầu phải phá vỡ lớp vỏ để tiếp cận hạt nhân bên trong, là bước đầu tiên trong quá trình chế biến.

Sau khi thu hoạch và tách lấy hạt, người ta dùng chày giã nhuyễn hạt chà uốm và thêm một chút muối trắng để tạo ra một món ăn độc đáo. Món này thường được kết hợp với xôi, tạo nên Khàu Pằn – một món xôi trộn truyền thống, ngon miệng và béo bùi, rất được ưa chuộng bởi đồng bào người Thái ở các huyện như Con Cuông, Tương Dương và Kỳ Sơn. Đây không chỉ là biểu hiện của sự sáng tạo trong ẩm thực mà còn thể hiện văn hóa ẩm thực phong phú của người Thái ở Nghệ An.

Khuộc lám Tây Nghệ An

Món “khuộc lám”, một đặc sản phổ biến trong văn hóa ẩm thực của dân tộc Thái tại miền Tây Nghệ An, được dành riêng để tiếp đãi những vị khách quý. Đây là một món ăn chế biến từ nòng nọc, những sinh vật bắt được từ khe suối, qua quá trình chuẩn bị công phu.

Sau khi lấy sạch ruột của nòng nọc với một thanh nứa được vót mỏng, người ta sẽ trộn chúng với lá sả, ớt, mạc khẻn (còn gọi là mắc khén hoặc tiêu rừng), mắm muối và gạo tấm đã được giã nhỏ. Tất cả nguyên liệu này sau đó được nhồi vào trong hai ống nứa, đậy kín rồi đặt lên bếp than hồng để nấu, một phương pháp truyền thống giữ cho hương vị của món ăn không bị mất đi. Món này khi thưởng thức cùng với xôi sẽ mang lại hương vị tuyệt vời nhất.

“khuộc lám” không chỉ mang vị ngọt tự nhiên từ nòng nọc mà còn kết hợp hài hòa với vị ấm nồng của sả, vị cay nồng của mạc khẻn, và hương thơm đặc trưng từ sự pha trộn các loại gia vị, tất cả được tô điểm bởi mùi nứa tươi khi nấu trên than hồng, tạo nên một món ăn độc đáo và đầy ấn tượng.

Cá mát sông Giăng

Cá mát sông Giăng (Ảnh sưu tầm)

Cá mát, một loài cá nhỏ thường chỉ to bằng hai đến ba ngón tay của người lớn, với kích thước lớn nhất không quá 0,5 đến 0,8 kg, bước vào mùa vào tháng 8 âm lịch hàng năm. Thịt cá mát được đánh giá cao về độ lành tính, giá trị dinh dưỡng và hương vị thơm ngon, đặc biệt có chút vị đắng độc đáo do trong quá trình chế biến, người ta không bỏ ruột cá – một bộ phận sạch sẽ vì cá mát chủ yếu ăn thức ăn thực vật. Cá này ít mỡ, ít xương và phần đầu cá, khác biệt so với nhiều loại cá khác, lại mềm và giòn, được coi là phần ngon nhất.

Cá mát linh hoạt trong cách chế biến, có thể kho, rán hoặc nướng… không kể phương pháp nào, thịt cá luôn giữ được độ bùi và mùi thơm hấp dẫn. Điều này không chỉ làm nổi bật giá trị ẩm thực của cá mát mà còn phản ánh sự đa dạng trong cách thưởng thức hải sản của người dân.

Chịn Xồm

Món chịn xồm của người Thái ở Tây Nghệ An (Ảnh sưu tầm)

Chịn xồm, hay còn được biết đến với cái tên thịt chua, là một món ăn truyền thống mang đậm bản sắc của người Thái tại Nghệ An. Món này tượng trưng cho sự hòa quyện tinh tế giữa thịt tươi, lá cây từ rừng và các loại gia vị, đem lại cho nó một hương vị độc đáo, phân biệt rõ ràng với ẩm thực của các vùng miền khác. Việc tạo ra món chịn xồm đúng điệu yêu cầu nhiều bước phức tạp và sự chăm chút tỉ mỉ ngay từ những chi tiết nhỏ nhất.

Quá trình bắt đầu với việc người dân địa phương tìm kiếm những thân nứa trong rừng để chế tạo thành ống đựng thịt. Ống nứa cần được chọn lựa kỹ lưỡng: không quá già để tránh việc nứt vỡ làm rò rỉ nước và không quá non để tránh việc teo lại và tạo ra khe hở, cả hai trường hợp đều dẫn đến việc thịt bị hư hỏng.

Thời gian ủ thịt trong ống nứa phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, thường kéo dài khoảng ba ngày. Sau đó, thịt được lấy ra, trộn đều với thính gạo đã chuẩn bị từ trước, sau đó buộc kín và đặt trở lại gác bếp. Ba ngày tiếp theo, món thịt chua sẽ sẵn sàng để thưởng thức. Quy trình này không chỉ là một phương thức bảo quản thịt mà còn là cách để tăng thêm hương vị đặc trưng, làm nên sự khác biệt của món ăn này trong văn hóa ẩm thực của người Thái ở Nghệ An.

Cơm lam

Cơm lam nướng, món ăn ngon của người Thái ở Tây Nghệ An (Ảnh sưu tầm)

Giống như người dân Thái ở khu vực miền núi phía Bắc, cộng đồng Thái ở Tây Nghệ An cũng xem món lam, đặc biệt là cơm lam, là một phần quan trọng không thể tách rời khỏi cuộc sống hàng ngày của họ. Cơm lam, một đặc sản nổi tiếng, được chế biến từ nếp nương đã được làm sạch, sau đó được nhét vào trong ống nứa cùng với nước và nướng trên lửa than hồng.

Điều làm nên sự đặc biệt cho các món lam không chỉ nằm ở phương pháp chế biến mà còn ở việc hương vị tự nhiên của thức ăn được bảo toàn một cách nguyên vẹn, không bị mất đi qua quá trình nấu nướng.

Cá bống suối

Cá bống suối chiên giòn (Ảnh sưu tầm)

Mùa mưa ở miền Tây xứ Nghệ đánh dấu sự trở lại của đa dạng hải sản như cá, cua, nhái, ốc, với cá bống là loại được tìm kiếm nhiều nhất. Người dân nơi đây đặc biệt yêu thích loại cá nhỏ này và đã sáng tạo ra nhiều món ăn từ cá bống, mang đậm hương vị địa phương.

Sau khi thu hoạch, những con cá bống khỏe mạnh và đầy đặn nhất được tuyển chọn, sau đó được làm sạch mà vẫn giữ nguyên phần ruột và được ướp với gia vị. Bước tiếp theo, chúng được nướng trên lửa than hồng cùng với các loại cá suối nhỏ khác, tạo nên một món nướng thơm lừng và hấp dẫn. Không chỉ dừng lại ở việc nướng, cá bống suối còn được biến tấu thành nhân cho món mọc, một món ăn truyền thống thường gặp trong các bữa cỗ lễ tết của cộng đồng người Thái ở đây, thể hiện sự đa dạng và phong phú trong ẩm thực địa phương.

Lạp xường

Lạp xường (xưởng) là món ăn thường thấy trong gia đình người dân vùng cao (Ảnh sưu tầm)

Lạp xường, một món ăn truyền thống đặc trưng trong những dịp Tết của cộng đồng người Thái ở vùng cao Nghệ An, được làm từ thịt lợn chất lượng cao nuôi ngay tại bản làng. Không chỉ giới hạn trong văn hóa ẩm thực của người Thái, lạp xường giờ đây đã nhận được sự yêu mến rộng rãi từ người dân các vùng cao, trở thành một sản phẩm thực phẩm được ưa chuộng. Sự phổ biến của lạp xường phản ánh sự giao thoa văn hóa và sự mở rộng ảnh hưởng ẩm thực giữa các cộng đồng, từ đó nâng cao giá trị và vị thế của món ăn này trong bữa ăn người dân.

Bò giàng

Món bò giàng thường được làm trong các dịp Tết (Ảnh sưu tầm)

Từ truyền thống bảo quản và dự trữ thịt bò, trâu, lợn của người đồng bào vùng cao Nghệ An, bò giàng đã phát triển thành một phương pháp lưu trữ thực phẩm hàng trăm năm qua. Đặc biệt vào những dịp quan trọng như lễ, tết và cúng tế, thịt trâu, bò, lợn thường được chọn làm thực phẩm chính.

Để bảo quản thịt không cần tủ lạnh, người vùng cao cắt thịt thành từng miếng, ướp gia vị sau đó treo trên gác bếp “giàng” để khử trùng, làm khô, cho phép sử dụng được lâu dài mà vẫn đảm bảo an toàn và thơm ngon. Thịt bò giàng, với hương vị đặc trưng, đã thu hút được sự chú ý của người miền xuôi khi họ lên công tác, biến nó thành một món quà độc đáo. Dần dà, bò giàng trở thành một món ăn ưa thích của người dân miền xuôi, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán.

Món chẻo

Đối với người Thái ở miền Tây Nghệ An, đậu tương không chỉ là một nguyên liệu quen thuộc mà còn là cơ sở để tạo nên các món ăn đặc sắc, trong đó phải kể đến món chẻo chấm xôi là một biểu tượng ẩm thực độc đáo của họ.

Quy trình chế biến món chẻo bắt đầu bằng cách làm sạch đậu tương, sau đó đun nấu cho đến khi vỏ hạt đậu tự tách ra, đảm bảo hạt đậu đã chín mềm. Tiếp theo, đậu tương được rửa sạch và ngâm trong chum khoảng 3-4 ngày cho đến khi bắt đầu phát triển mùi lên men, sau đó đóng gói trong lá chuối và nướng trên than hồng.

Cuối cùng, hỗn hợp đậu tương nướng được giã mịn cùng với lá hẹ và có thể thêm vào cá nướng, rồi kết hợp với các gia vị như muối, ớt, bột ngọt để tạo nên hương vị đặc trưng. Món chẻo này có thể dùng để chấm xôi hoặc ăn kèm cơm, mang lại trải nghiệm ẩm thực đầy phong phú với vị bùi của đậu tương, hương thơm nồng của lá hẹ và vị cay nồng của ớt, tiêu, làm nên một món ăn hấp dẫn và đầy màu sắc.

Tó tàu

Món tó tàu, một món ẩm thực độc đáo được làm từ nhộng ong đất, rất được người dân huyện Con Cuông, Nghệ An yêu thích, là một biểu tượng ẩm thực của đồng bào Thái nơi đây. Khu vực này nổi tiếng với số lượng lớn ong đất sinh sống và làm tổ, cung cấp nguyên liệu phong phú cho việc chế biến món ăn truyền thống này.

Các món từ côn trùng

Với bàn tay khéo léo, sự chế biến tài tình tất cả đã trở thành những món đặc sản (Ảnh sưu tầm)

Người miền Tây xứ Nghệ đã biến hóa tài tình từ bọ xít, ve sầu, rắn mối, bọ cạp, đến những con nhộng tằm, dế mèn, châu chấu, cào cào thành những món ăn đặc sản đưa lên bàn ăn bằng bàn tay khéo léo và sự sáng tạo trong chế biến.

Lịch trình đi Tây Nghệ An

Lịch trình này dành cho những ai muốn khám phá Tây Nghệ An bằng cách phượt từ Hà Nội. Đối với những bạn lựa chọn phương tiện xe khách hoặc tàu hỏa đến Vinh rồi mới thuê xe máy để tiếp tục hành trình, chỉ cần điều chỉnh nhẹ ngày khởi hành và ngày kết thúc là được.

Ngày 1: Hà Nội – Cẩm Thủy (130km)

Xuất phát vào buổi tối từ Hà Nội, di chuyển theo tuyến đường Hồ Chí Minh hướng tới Cẩm Thủy, Thanh Hóa để nghỉ ngơi.

Ngày 2: Cẩm Thủy – Con Cuông (235km)

Hành trình tiếp tục từ Cẩm Thủy theo hướng Yên Cát, qua Tân Kỳ, An Sơn hướng tới Con Cuông. Tại đây, du khách thuê thuyền khám phá dọc sông Giăng tới bản Cò Phạt, cộng đồng của người dân tộc Đan Lai. Kết thúc chuyến thăm, quay lại tham quan đập Phà Lài và thác Khe Kèm. Tối đến, chọn nhà nghỉ ở Con Cuông để nghỉ ngơi, dừng chân qua đêm.

Ngày 3: Con Cuông – Mường Xén

Rời khỏi thị trấn Con Cuông, tiếp tục di chuyển thêm vài km để đến Vườn quốc gia Pù Mát, nơi khách tham quan có cơ hội khám phá thiên nhiên nguyên sơ. Hành trình theo Quốc lộ 7A hướng tới cửa khẩu Nậm Cắn để khám phá, sau đó chuyển hướng đến Mường Lống để trải nghiệm săn mây. Trên tuyến đường này, du khách sẽ qua khu rừng săng lẻ nổi tiếng. Buổi tối, trở về thị trấn Mường Xén (Kỳ Sơn) để nghỉ ngơi, kết thúc ngày du ngoạn.

Ngày 4: Mường Xén – Tĩnh Gia

Từ Mường Xén, hành trình tiếp tục quay về Con Cuông, sau đó tuỳ vào sở thích, bạn có thể chọn lựa hành trình qua Quốc lộ 15 hoặc Quốc lộ 1A hướng về Tĩnh Gia, Thanh Hóa. Với tổng quãng đường khoảng 250 km, tối nay bạn có thể tận hưởng không gian yên bình tại Bãi Đông, Nghi Sơn, một điểm dừng chân còn giữ được vẻ đẹp hoang sơ.

Ngày 5: Tĩnh Gia – Hà Nội

Từ Tĩnh Gia quay về Hà Nội dọc theo Quốc lộ 1A, chấm dứt cuộc phiêu lưu tại Tây Nghệ An.

Xem thêm: Kinh nghiệm du lịch Cửa Lò, Nghệ An

Xem thêm: Kinh nghiệm du lịch Nghệ An